Vegan beslenme, et, tavuk, balık ve deniz ürünlerinin yanı sıra süt, yumurta ve bal gibi hayvansal kaynaklı tüm gıdaların beslenmeden çıkarıldığı bir beslenme biçimidir. Kimi kişiler etik, kimileri çevresel, kimileri ise sağlık nedenleriyle bu yolu seçer. Türkiye’de de son yıllarda vegan beslenmeye ilgi belirgin şekilde artmış, büyük şehirlerden küçük ilçelere kadar vegan ürünlere ulaşmak kolaylaşmıştır.
Vegan beslenme sağlıklı mı?
İyi planlanmış bir vegan beslenme, sebze, meyve, baklagil, tam tahıl, kuruyemiş ve tohumlardan zengin olduğu için lif, vitamin ve antioksidanlar açısından güçlü bir yapı sunar. Uluslararası beslenme kuruluşları da iyi planlanmış vegan beslenmenin yaşamın farklı dönemlerinde uygulanabileceğini belirtir. Buradaki anahtar kelime “iyi planlanmış” ifadesidir. Hayvansal gıdalar çıkarıldığında B12 vitamini, demir, çinko, kalsiyum, D vitamini, iyot ve omega-3 gibi besin ögeleri özel dikkat gerektirir.
Dengeli bir vegan tabak
Pratik bir yaklaşım olarak tabağın yarısını sebze ve meyveye, dörtte birini tam tahıllara, dörtte birini ise mercimek, nohut, fasulye, tofu ya da tempeh gibi protein kaynaklarına ayırabilirsiniz. Üzerine bir avuç kuruyemiş ya da tohum, bitkisel yağ ve kalsiyumla zenginleştirilmiş bitkisel içecekler eklemek dengeyi tamamlar. Türk mutfağının zeytinyağlıları, kuru baklagil yemekleri, bulgur ve sebze yemekleri vegan beslenmeye son derece uygundur.
Adım adım geçiş
Bir gecede tüm alışkanlıkları değiştirmek yerine kademeli geçiş çoğu kişi için daha sürdürülebilirdir. Önce haftanın birkaç günü hayvansal ürün içermeyen öğünler planlayabilir, ardından kahvaltı, öğle ve akşam yemeklerini sırayla dönüştürebilirsiniz. Vegan olmayan ama vejetaryen beslenen kişiler için farklar vegan ve vejetaryen farkı sayfamızda anlatılıyor.
Profesyonel destek
Kronik hastalığı olanlar, gebeler, emzirenler, çocuklar, sporcular ve yaşlılar vegan beslenmeye geçerken mutlaka bir diyetisyenden destek almalıdır. Bu konuda vegan diyetisyen ve online vegan diyetisyen rehberlerimiz yol gösterici olacaktır.